-
-
Yenişehir Mahallesi Paşa Caddesi Demirci İş Merkezi No:74 İç Kapı No:6 İzmit/Kocaeli
EMDR uygulaması, kişinin geçmişte yaşadığı zorlayıcı anıların bugün üzerindeki duygusal etkisini ele almaya yönelik yapılandırılmış bir çalışma yöntemidir. Açılımı “Eye Movement Desensitization and Reprocessing” olan EMDR, Türkçede genellikle “Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme” şeklinde ifade edilir. Bu yaklaşımda amaç, kişiyi rahatsız eden anı, düşünce, beden duyumu ve duyguların daha sağlıklı şekilde işlenmesine destek olmaktır.
Zorlayıcı yaşam olayları her zaman geçmişte kalmış gibi hissedilmeyebilir. Kişi yaşadığı olayın üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen bazı sesler, kokular, görüntüler, yerler, kişiler veya cümleler karşısında yoğun duygusal tepki verebilir. Bazen de kişi açıkça hatırladığı bir olaydan değil, anlam veremediği bedensel gerginlikten, kaygıdan veya tekrar eden olumsuz düşüncelerden yakınabilir.
EMDR uygulaması, özellikle travmatik ve zorlayıcı yaşantıların kişide bıraktığı duygusal yükle çalışmak için kullanılan bir yöntem olarak bilinir. Ancak her kişi için uygun olup olmadığı, hangi aşamada kullanılacağı ve sürecin nasıl ilerleyeceği mutlaka uzman değerlendirmesiyle belirlenmelidir. EMDR, tek başına herkese aynı şekilde uygulanan standart bir işlem değildir; kişinin yaşam öyküsü, mevcut zorlanmaları, güvenlik durumu ve psikolojik dayanıklılığı dikkate alınarak planlanmalıdır.
EMDR, kişinin zihninde yeterince işlenmeden kalmış zorlayıcı anıların, güvenli ve yapılandırılmış bir danışmanlık süreci içinde yeniden ele alınmasını hedefleyen bir uygulamadır. Bu süreçte kişi geçmişte yaşadığı bir anıya, o anıyla bağlantılı olumsuz düşünceye, bedensel duyuma ve duyguya belirli bir düzen içinde odaklanır.
EMDR çalışmasında çift yönlü uyarım adı verilen bir uygulama kullanılır. Bu uyarım göz hareketleri, sesler veya dokunsal uyaranlar yoluyla sağlanabilir. Buradaki amaç, kişinin zorlayıcı anıyla bağlantılı bilgiyi yeniden işlemesine destek olmaktır.
EMDR süreci, kişinin yaşadığı olayı unutmasını sağlamaz. Amaç, anının bugünkü yaşam üzerindeki yoğun duygusal etkisinin azalması ve kişinin anıya daha farklı bir içsel anlamla bakabilmesidir. Başka bir ifadeyle kişi olayı hatırlamaya devam edebilir; ancak anı eskisi kadar yoğun korku, suçluluk, çaresizlik veya bedensel gerginlik oluşturmayabilir.
Günlük yaşamda yaşanan birçok olay zihinde doğal olarak işlenir. Kişi bir olay yaşar, bu olayla ilgili duygular zamanla azalır ve deneyim kişinin yaşam öyküsünün bir parçası haline gelir. Ancak bazı olaylar çok yoğun, korkutucu, tehdit edici veya çaresiz hissettiren nitelikte olduğunda bu doğal işleme süreci kesintiye uğrayabilir.
Böyle durumlarda anı yalnızca geçmişte kalmış bir bilgi gibi değil, bugün de etkisini sürdüren bir yaşantı gibi hissedilebilir. Kişi olayla ilgili görüntüleri, sesleri, kokuları, bedensel hisleri veya düşünceleri sanki hâlâ tehlike devam ediyormuş gibi yaşayabilir.
EMDR yaklaşımında, bu işlenmemiş veya yarım kalmış anıların kişinin bugünkü duygu ve davranışları üzerinde etkili olabileceği kabul edilir. Çalışma sırasında anıyla bağlantılı duygu, düşünce ve beden duyumları güvenli bir çerçevede ele alınır. Böylece kişi geçmişteki deneyimi bugünkü güvenli koşullar içinde yeniden anlamlandırma fırsatı bulabilir.
EMDR en çok travmatik yaşantılar ve travma sonrası zorlanmalarla ilişkilendirilir. Bununla birlikte uzman değerlendirmesine göre farklı psikolojik zorlanmalarda da destekleyici bir yöntem olarak planlanabilir.
EMDR uygulaması şu durumlarda değerlendirilebilir:
Bu başlıkların her birinde EMDR uygulanacağı anlamına gelmez. Öncelikle kişinin yaşadığı zorlanmanın kaynağı, mevcut psikolojik durumu ve ihtiyaçları değerlendirilmelidir. Bazı durumlarda farklı danışmanlık yaklaşımları daha öncelikli olabilir. Bazı durumlarda ise EMDR, daha geniş bir destek planının parçası olarak kullanılabilir.
Travmatik yaşantılar kişinin güvenlik duygusunu, kendilik algısını ve dünyaya bakışını etkileyebilir. Kişi olaydan sonra “Güvende değilim”, “Ben suçluyum”, “Kontrol bende değil”, “Güçsüzüm” veya “Bir daha aynı şey olacak” gibi düşünceler geliştirebilir.
Bu düşünceler yalnızca zihinsel cümleler olarak kalmayabilir. Kişi bedensel olarak da gergin, tetikte veya huzursuz hissedebilir. Uyku düzeni bozulabilir, kabuslar görülebilir, olayla ilgili görüntüler zihne gelebilir veya kişi olayı hatırlatan ortamlardan kaçınabilir.
EMDR çalışmasında travmatik anının kendisi kadar, o anıyla bağlantılı olumsuz inançlar ve beden duyumları da ele alınır. Kişinin yaşadığı olayı tamamen silmek değil, olayın bugünkü yaşam üzerindeki yoğun etkisini azaltmak hedeflenir.
Travma çalışmaları dikkatli yürütülmesi gereken süreçlerdir. Kişinin kendini güvende hissetmesi, duygusal olarak çalışmaya hazır olması ve sürecin uzman tarafından adım adım planlanması önemlidir.
Kaygı ve panik belirtileri bazen geçmişte yaşanmış belirli deneyimlerle bağlantılı olabilir. Örneğin kişi daha önce topluluk içinde küçük düşürüldüğü bir anı nedeniyle sosyal ortamlarda yoğun kaygı yaşayabilir. Ya da ilk panik atağını yaşadığı yer, sonrasında sürekli korku uyandıran bir tetikleyiciye dönüşebilir.
Bu tür durumlarda EMDR, kaygıyı besleyen anılar, beden duyumları ve olumsuz inançlarla çalışmak için değerlendirilebilir. Ancak kaygı ve panik süreçlerinde yalnızca tek bir anıya odaklanmak yeterli olmayabilir. Kişinin günlük yaşamındaki kaçınmaları, bedensel duyumlara verdiği anlam, güvenlik davranışları ve stres kaynakları da birlikte ele alınmalıdır.
Bu nedenle EMDR, kaygı ve panik belirtilerinde tek başına hızlı bir çözüm olarak sunulmamalıdır. Uygun olup olmadığı ilk değerlendirme görüşmesinde belirlenmeli ve gerekirse farklı danışmanlık yaklaşımlarıyla birlikte planlanmalıdır.
EMDR, çocuk ve ergenlerle de uygun koşullarda kullanılabilen bir yöntemdir. Ancak çocuklarla yapılan çalışmalar yetişkinlerle aynı şekilde yürütülmez. Çocuğun yaşı, gelişim düzeyi, dil becerisi, duygularını ifade etme kapasitesi ve aile desteği dikkate alınmalıdır.
Çocuklarda zorlayıcı yaşantılar bazen doğrudan sözle ifade edilmeyebilir. Çocuk davranışlarıyla, oyunlarıyla, bedensel yakınmalarıyla veya okul sürecindeki değişimlerle zorlandığını gösterebilir. Travmatik bir olay, ayrılık, kayıp, kaza, yoğun korku yaşantısı, tıbbi işlem, okulda zorbalık veya aile içi gerginlik çocuk üzerinde etkili olabilir.
Çocuk ve ergenlerde EMDR değerlendirilirken ebeveynlerle görüşme yapmak önemlidir. Ailenin çocuğa yaklaşımı, evdeki güvenli ortam, günlük rutinler ve çocuğun yaşadığı belirtiler birlikte ele alınır. Klinik veya tıbbi değerlendirme gerektiren durumlarda ilgili çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanlarına yönlendirme yapılmalıdır.
EMDR uygulaması doğrudan zorlayıcı anıya geçilerek başlamaz. Sağlıklı bir süreç için öncelikle değerlendirme ve hazırlık aşaması gerekir. Kişinin başvuru nedeni, yaşam öyküsü, zorlandığı konular, mevcut belirtileri, destek kaynakları ve EMDR için uygunluğu ele alınır.
İlk görüşmelerde şu başlıklar değerlendirilebilir:
Hazırlık aşamasında kişiye süreç hakkında bilgi verilir. Zorlayıcı duygularla baş etmeyi destekleyecek kaynaklar ve sakinleşme becerileri üzerinde çalışılabilir. Kişinin kendini yeterince güvende hissetmediği veya duygusal olarak hazır olmadığı durumlarda EMDR çalışmasına hemen başlanmayabilir.
EMDR seansında kişi, uzman eşliğinde belirlenen hedef anıya veya zorlayıcı deneyime odaklanır. Bu anıyla bağlantılı olumsuz düşünce, duygu, beden duyumu ve rahatsızlık düzeyi değerlendirilir. Ardından çift yönlü uyarım kullanılarak anının işlenmesi desteklenir.
Seans sırasında kişinin aklına farklı görüntüler, düşünceler, duygular veya beden hisleri gelebilir. Bu süreç uzman tarafından takip edilir ve kişi belirli aralıklarla ne fark ettiğini paylaşır. Amaç kişinin zorlayıcı anıyla bağlantılı bilgiyi daha sağlıklı şekilde işlemesine destek olmaktır.
EMDR uygulaması sırasında kişi kontrolünü kaybetmez veya zorla konuşmaya mecbur bırakılmaz. Süreç danışanın güvenliği, hazır oluşu ve sınırları dikkate alınarak ilerlemelidir. Gerekli durumlarda çalışma yavaşlatılabilir, ara verilebilir veya güvenli kaynaklara geri dönülebilir.
EMDR sürecinin kaç seans süreceği kişiden kişiye değişir. Tek bir olayla bağlantılı daha sınırlı bir zorlanma ile uzun süreli ve çok katmanlı travmatik deneyimler aynı sürede ele alınmaz.
Süreyi etkileyen bazı faktörler şunlardır:
Bu nedenle EMDR için kesin bir seans sayısı vermek doğru değildir. İlk değerlendirme görüşmelerinden sonra sürecin nasıl ilerleyebileceği daha gerçekçi şekilde planlanabilir.
EMDR etkili bir yöntem olarak bilinse de herkes için her dönemde uygun olmayabilir. Kişinin yoğun kriz içinde olması, güvenlik riskinin bulunması, kendine zarar verme düşüncesi yaşaması, madde kullanımı, ağır dissosiyatif belirtiler veya stabil olmayan yaşam koşulları sürecin önceliklerini değiştirebilir.
Bazı kişilerde önce güvenlik, duygu düzenleme, günlük yaşam düzeni ve destek kaynakları üzerinde çalışmak gerekebilir. EMDR uygulamasına geçmeden önce kişinin zorlayıcı anılarla çalışmaya hazır olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Bu nedenle EMDR, “her soruna hızlı çözüm” gibi sunulmamalıdır. Uygulamanın ne zaman, nasıl ve hangi yoğunlukta yapılacağı uzman değerlendirmesine göre belirlenmelidir.
EMDR sürecine başlamadan önce danışanın yöntem hakkında gerçekçi bilgiye sahip olması önemlidir. Süreç sırasında bazı duyguların, anıların veya beden duyumlarının gündeme gelmesi mümkündür. Bu durum her zaman olumsuz bir işaret değildir; ancak çalışmanın güvenli ve kontrollü şekilde yürütülmesi gerekir.
Danışanın bilmesi gereken temel noktalar şunlardır:
Bu bilgilendirme, danışanın sürece daha güvenli ve bilinçli başlamasına yardımcı olur.
EMDR, tek başına yalnızca teknik bir uygulama değildir. Güvenli bir danışmanlık ilişkisinin içinde, kişinin ihtiyaçlarına göre planlanması gereken bir çalışmadır. Danışanın kendisini anlaşılmış, güvende ve hazır hissetmesi sürecin önemli bir parçasıdır.
Bazı kişiler yalnızca belirli bir anıyla çalışmak isterken, bazı kişilerde ilişki sorunları, aile içi çatışmalar, özgüven, kaygı, stres ve yaşam düzeni gibi alanlar da sürece dahil olabilir. Bu nedenle EMDR uygulaması daha geniş bir danışmanlık planının parçası olarak ele alınabilir.
Özellikle aile, çift, çocuk ve ergen süreçlerinde EMDR’nin kullanımı daha dikkatli değerlendirilmelidir. Bireyin yaşadığı zorlanma aile ilişkilerini etkiliyorsa, yalnızca bireysel çalışma değil, aile içi iletişim ve destek kaynakları da önem kazanabilir.
EMDR hakkında internet ortamında çok sayıda abartılı veya eksik bilgi bulunabilir. Bu nedenle yöntemi doğru anlamak önemlidir.
Her bireyin süreci farklıdır. Bazı konular daha kısa sürede ele alınabilirken bazıları daha uzun ve dikkatli bir çalışma gerektirir.
EMDR’nin amacı anıyı silmek değildir. Amaç, anının kişide yarattığı yoğun duygusal ve bedensel etkinin azalmasına destek olmaktır.
Göz hareketleri veya çift yönlü uyarım yöntemin bir parçasıdır. Ancak değerlendirme, hazırlık, güvenlik, hedef belirleme ve takip aşamaları da sürecin önemli parçalarıdır.
Her danışan için uygunluk değerlendirmesi yapılmalıdır. Bazı durumlarda önce farklı destek alanlarıyla çalışmak gerekebilir.
EMDR hipnoz değildir. Kişi süreç boyunca farkındalığını korur ve uzmanla iletişim halinde kalır.
Zorlayıcı anılar, kaygı, panik, yoğun suçluluk, utanç, öfke, korku veya bedensel gerginlik günlük yaşamı etkiliyorsa profesyonel destek değerlendirilmelidir. Özellikle kişi geçmişte yaşadığı olayları unutamadığını, bazı tetikleyiciler karşısında kontrol etmekte zorlandığı yoğun tepkiler verdiğini veya ilişkilerinde aynı duygusal döngülerin tekrar ettiğini fark ediyorsa danışmanlık süreci yararlı olabilir.
Aşağıdaki durumlarda destek almak önem kazanabilir:
Kendine zarar verme düşüncesi, yaşamına son verme düşüncesi, ciddi güvenlik riski, fiziksel şiddet, ağır kriz hali veya gerçeklikle bağın zayıfladığı durumlarda beklemeden ilgili sağlık ve acil yardım birimlerine başvurulmalıdır.
EMDR uygulaması, zorlayıcı anıların ve travmatik deneyimlerin bugünkü yaşam üzerindeki etkisini ele almak için kullanılan yapılandırılmış bir yöntemdir. Ancak yöntemin uygunluğu kişiye göre değerlendirilmelidir. Sürecin güvenli ilerlemesi için doğru değerlendirme, hazırlık ve uzman takibi önemlidir.
Özel Empati Psikoloji Aile Danışma Merkezi, Kocaeli ve İzmit çevresinde EMDR uygulaması, travmatik yaşantılar, kaygı, stres, panik belirtileri, özgüven sorunları, çocuk ve ergenlerde zorlayıcı deneyimler ve aile içi iletişim konularında danışmanlık desteği sunar. İlk değerlendirme görüşmesinde danışanın ihtiyaçları, yaşadığı belirtiler ve sürece uygunluğu ele alınır. Klinik değerlendirme veya tıbbi destek gerektiren durumlarda ilgili sağlık ve ruh sağlığı uzmanlarına yönlendirme yapılır.
EMDR, zorlayıcı anıların ve bu anılarla bağlantılı duygu, düşünce ve beden duyumlarının daha sağlıklı şekilde işlenmesine destek olmayı amaçlayan yapılandırılmış bir uygulamadır.
Travmatik yaşantılar, kaygı, panik belirtileri, fobiler, zorlayıcı anılar, kayıp süreçleri, özgüven sorunları ve bazı ilişki temelli zorlanmalarda uzman değerlendirmesine göre kullanılabilir.
Hayır. EMDR anıları silmez. Amaç, anının bugünkü yaşamda oluşturduğu yoğun duygusal ve bedensel etkinin azalmasına destek olmaktır.
Süre kişiye, çalışılacak anıların sayısına, belirtilerin yoğunluğuna ve sürecin hedeflerine göre değişir. İlk değerlendirme görüşmelerinden sonra daha net bir plan oluşturulabilir.
Hayır. EMDR her kişi için her dönemde uygun olmayabilir. Uygunluk; kişinin güvenlik durumu, duygusal dayanıklılığı, mevcut belirtileri ve ihtiyaçları değerlendirilerek belirlenmelidir.
Çocuk ve ergenlerde gelişim düzeyi, aile desteği ve çocuğun ihtiyaçları dikkate alınarak planlanabilir. Gerekli durumlarda çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanlarına yönlendirme yapılır.